Actualiteiten

Advocatuur Mediation Overlegscheiding


Erfdienstbaarheid

Erfdienstbaarheid
Geplaatst op vrijdag 29 september 2017

In dit artikel staat een recente uitspraak van de Hoge Raad over erfdienstbaarheid centraal. Voordat wij op deze uitspraak ingaan, leggen wij eerst aan u uit wat een erfdienstbaarheid precies is.

Wat is erfdienstbaarheid?

Erfdienstbaarheid ziet op de situatie dat een erf dienstbaar is aan een ander erf. Dit houdt in dat anderen bij een erfdienstbaarheid gebruik mogen maken van een erf zonder dat zij zelf eigenaar zijn van dat erf. Een erfdienstbaarheid is een last waarmee een stuk grond (het zogenaamde dienende erf) ten behoeve van een ander stuk grond wordt belast (het zogenaamde heersende erf). Een erfdienstbaarheid bestaat dan ook uit iets toestaan of iets niet te doen. Dit houdt in dat de eigenaar van het dienende erf iets moet toestaan van de eigenaar van het heersende andere erf of iets niet moet doen. De meest bekende erfdienstbaarheid is het recht van overpad. Een recht van overpad houdt in dat de eigenaren van het heersende erf van het dienende erf gebruik mogen maken om op hun eigen stuk grond (het heersende erf) te kunnen komen.

Als er een erfdienstbaarheid bestaat, moet de eigenaar van het ene erf toestaan dat de eigenaar van het andere erf gebruik maakt van dit recht. Wel moet de eigenaar van het heersende erf zijn recht zoveel mogelijk uitoefenen zodat de eigenaar van het dienende erf daarvan zo min mogelijk last ondervindt. De eigenaar van het dienende erf kan aan de eigenaar van het heersende erf een vergoeding vragen om van het recht gebruik te mogen maken.   

Hoe ontstaat een erfdienstbaarheid?

Een erfdienstbaarheid ontstaat door vestiging of door verjaring. Voor vestiging is een overeenkomst nodig die moet zijn vastgelegd in een notariële akte. Die akte moet vervolgens worden ingeschreven in de openbare registers, zodat de erfdienstbaarheid ook voor derden kenbaar is. Bij verjaring verkrijgt een bezitter te goeder trouw de erfdienstbaarheid door onafgebroken bezit van tien jaar. Indien de bezitter niet te goeder trouw is, kan de erfdienstbaarheid worden verkregen door verloop van twintig jaar.

Uitspraak Hoge Raad 8 september 2017

Op 8 september 2017 heeft de Hoge Raad een arrest gewezen over erfdienstbaarheid. In deze zaak ging het om het volgende.

Schoolvereniging School Vest is eigenaresse van een schoolterrein met daarop een schoolgebouw, gelegen op een perceel dat in 2013 is ontstaan uit gedeelten van verschillende andere percelen. Ten behoeve van één van die percelen (het heersende erf) is in 1929 een erfdienstbaarheid gevestigd ten laste van het perceel (het dienende erf) van eisers tot cassatie (omwonenden van de school). Eisers hebben de doorgang van het dienende erf naar het heersende erf geblokkeerd door het plaatsen van een betonnen schutting, omdat zij van mening zijn dat School Vest geen redelijk belang meer heeft bij de uitoefening van de erfdienstbaarheid. De school is immers goed bereikbaar vanaf de openbare weg, hetgeen tijdens de vestiging van de erfdienstbaarheid in 1929 nog niet het geval was. School Vest heeft een wijziging van de erfdienstbaarheid gevorderd, zodat de voetgangers met een fiets aan de hand het dienende erf mogen betreden. School Vest stelt zich op het standpunt dat zij belang heeft bij een extra in- en uitgang via het dienende erf vanwege de verkeersveiligheid en vanwege een eventuele ontruiming in een noodsituatie.

In hoger beroep heeft het hof geoordeeld dat het perceel dat eigendom is geworden van School Vest één geheel is geworden, omdat het schoolgebouw en het schoolplein feitelijk als één geheel worden gebruikt. Om die reden is het toegestaan om via het dienende erf het schoolgebouw en het schoolplein te betreden. Doorslaggevend hierbij is dat een school en het bijbehorende schoolplein naar maatschappelijke opvattingen als één geheel moeten worden beschouwd. Het zou immers onwerkbaar zijn indien via het dienende erf alleen een gedeelte van dat geheel (het schoolgebouw en niet het schoolplein) kan worden bereikt. Het is juist dat de inrichting van het heersende erf (de school) is gewijzigd na de overdracht van het perceel aan School Vest. Dit houdt weliswaar een verzwaring van de erfdienstbaarheid in, maar de notariële akte van 1929 waarin de erfdienstbaarheid is gevestigd, staat een dergelijke verzwaring toe indien de bestemming niet wijzigt. Omdat van een bestemmingswijziging geen sprake is, bevestigt de Hoge Raad de overwegingen van het hof en moeten eisers de blokkades verwijderen.

Uit dit arrest kan worden opgemaakt dat een verzwaring van een erfdienstbaarheid onder omstandigheden mogelijk is.

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met mr. Tessa de Mos, mr. Annemarie Broers of mr. Eline Geven.

Terug naar het nieuwsoverzicht

Echtscheidingsbemiddeling of scheidingsmediation. Snel, goedkoop en goed in Helmond, Eindhoven en omgeving.
Van Eerdenburg De Mos
advocatuur & mediation
Augustijnendreef 2
5611 CS Eindhoven
T: 040 - 82 00 906
F: 040 - 82 00 912



Ontwerp en techniek © 2013-2018 Montay Media